Verslag

In navolging van het landelijk verkeersveiligheidsbeleid "Duurzaam Veilig" heeft de gemeenteraad in het Verkeersveiligheidsplan 2003-2006 vastgesteld. Eén van de speerpunten van dit plan is het verbeteren van gevaarlijke kruispunten, zogenaamde blackspots. Het kruispunt Jacob Catslaan - Scheveningseweg is een verkeersonveilig kruispunt. De aanpassingen aan het kruispunt zijn dan ook gericht op het verbeteren van de verkeersveiligheid.

De afgelopen drie jaar hebben er op dit kruispunt 24 geregistreerde ongevallen plaatsgevonden, waarvan 8 met letselschade. Om deze reden is een verkeersveiligheidsstudie naar het kruispunt Jacob Catslaan - Scheveningseweg gedaan. Deze studie is uitgevoerd volgens de methode Aanpak Verkeers Ongevallen Concentratie (AVOC). Uit de AVOC- studie komt naar voren dat de oorzaak van de geregistreerde ongevallen die hebben plaatsgevonden ligt in de complexe voorrangssituatie. Hierbij moet rekening gehouden worden met zowel voetgangersoversteekplaatsen, fietsoversteekplaatsen alsmede met een tramovergang. Tijdens het kruisen van de hoofdrijbaan, de Scheveningseweg, moet rekening gehouden worden met de hoge verkeersintensiteit. Tevens zijn de opstelmogelijkheden voor fietsers en voetgangers te beperkt. De belangrijkste aanbevelingen uit de AVOC-studie zijn:
1. Het plaatsen van verkeerslichten;
2. Het verbeteren van de opstelmogelijkheden voor fietsers en voetgangers.

Deze verbeterpunten worden in het ontwerp gerealiseerd, door op het kruispunt verkeerslichten en tramwaarschuwingslichten te plaatsen. Om dit mogelijk te maken wordt op de Scheveningseweg naast het bestaande linksafverbod naar de Jacob Catslaan ook een linksafverbod ingesteld vanuit Scheveningen naar de Ary van der Spuyweg. De verwachting is dat door plaatsing van verkeerslichten het aantal letselongevallen afneemt; de complexe voorrangssituatie wordt beter geregeld. De fiets- en voetpaden worden uitgebogen, zodat meer opstelruimte voor fietsers en voetgangers ontstaat. Bij de planvorming staat voorop dat het ontwerp het karakter van de Scheveningseweg zo min mogelijk aantast, terwijl de verkeersveiligheid toeneemt.

Op donderdag 8 februari 2007 heeft een informatiebijeenkomst plaatsgevonden voor de bewonersorganisaties uit de directe omgeving van het kruispunt Jacob Catslaan - Scheveningseweg. Tijdens deze bijeenkomst is het ontwerp gepresenteerd en toegelicht. Het ontwerp is naar aanleiding van de bijeenkomst niet gewijzigd.

Vragen en opmerkingen

Vraag
Is het mogelijk een van de zijtakken van het kruispunt, de Jacob Catslaan, af te sluiten voor doorgaand verkeer?

De Dienst Stedelijke Ontwikkeling (DSO), afdeling Verkeer en Infrastructuur (V&I) vindt de afsluiting van één van deze takken niet wenselijk om de onderstaande redenen.

Uit de kruispunttellingen blijkt dat het merendeel van het verkeer op de Jacob Catslaan en Ary van der Spuyweg rechtdoor rijdt. De route Jacob Catslaan - Ary van der Spuyweg is weliswaar geen belangrijke verkeersroute, maar is toch een belangrijke schakel in het gehele netwerk van wegen in dit deel van het centrum. De route is onderdeel van het gridpatroon van het centrum. Het is de enige oost-west verbinding tussen de Johan de Witlaan en het Carnegieplein. Het doorbreken van dit gridpatroon is niet wenselijk. Het leidt tot grotere omrij afstanden en een zwaardere belasting van onder andere de Javastraat. Bovendien kan het leiden tot meer sluipverkeer door verblijfsgebieden.

De Ary van der Spuyweg - Jacob Catslaan is een hoofdroute voor de hulpdiensten. Deze verbinding moet behouden blijven. Bovendien moet de route behouden blijven voor het fietsverkeer. De vraag is of het afsluiten van een van deze wegen nog voldoende effect heeft op de verkeersveiligheid, als de verbinding fietsers en hulpdiensten moet blijven bestaan.

Vraag
Is het milieu betrokken bij de overweging een verkeerslichteninstallatie te plaatsen op het kruispunt?

Het milieu heeft een rol gespeeld bij de keuze van een verkeersveilige oplossing voor het onveilige kruispunt. Een belangrijk uitgangspunt bij de herinrichting van het kruispunt was namelijk het behoud van de bomen langs de Scheveningseweg. Het behoud van de bomen heeft meegespeeld in de overweging om te kiezen voor een verkeerslichteninstallatie in plaats van een rotonde.
De Scheveningseweg is op dit moment geen knelpunt in de luchtkwaliteit. De plaatsing van verkeerslichten zal er niet toe leiden dat de Scheveningseweg een knelpunt wordt.

Vraag
Heeft de Gemeente Den Haag een lange termijnvisie om de verkeersproblemen door toenemende mobiliteit op te lossen?

In het Verkeersplan is het verkeersbeleid tot 2010 door de gemeente Den Haag vastgelegd. De wensen en reacties uit het vooroverleg met diverse instanties en bewonersorganisaties hebben bij het opstellen van het Verkeersplan een rol gespeeld. Het uitgangspunt is een integrale aanpak van verkeer en stedelijke ontwikkeling waarbij alle vervoersvormen een rol spelen. Uit de inspraak blijkt dat het plan bij de bewoners en belanghebbende organisaties goed is ontvangen. Meer informatie hierover is te vinden op de website van de Gemeente Den Haag, www.denhaag.nl

Vraag
Welk type ongevallen hebben op het kruispunt plaatsgevonden? Komt dit overeen met het beeld, dat de tramovergang tot gevaarlijke situaties leidt?

Uit de eerdergenoemde AVOC- studie blijkt dat de geregistreerde ongevallen zijn in te delen in drie dominante groepen. Het merendeel van deze ongelukken is het gevolg van geen voorrang/doorgang verlenen van verkeer op de Scheveningseweg door verkeer op de Jacob Catslaan en de Ary van der Spuyweg. Bij deze ongevallen was eenmaal een tram betrokken. Uit de AVOC- studie blijkt dat de tramovergang bijdraagt aan de complexiteit van het kruispunt, maar dat het aantal geregistreerde letselongevallen waarbij een tram betrokken was niet significant is. Het beeld dat alleen de tramovergang tot gevaarlijke situaties leidt is daarom niet juist. In de tabel hieronder zijn de dominante groepen weergegeven. Van elke groep is het totaal aantal ongevallen en het aantal geregistreerde letselongevallen vermeld, zowel in absolute aantallen als percentueel.

Dominante groep
Totaal aantal geregistreerde ongevallen
% Aantal geregistreerde letselongevallen

A Ongevallen met voorrang Jacob Catslaan 7 29% 3 37%
B Ongevallen met voorrang Ary van der Spuyweg 6 25% 3 37%
C Kop-staartongevallen 8 33% 1 13%
Niet dominant 3 13% 1 13%
Totaal 24 100% 8 100%

Vraag
Is het mogelijk het kruispunt veiliger te maken door het plaatsen van tramwaarschuwingslichten alleen?

Zoals uit het antwoord op bovenstaande vraag blijkt, is de tramoversteek niet de enige oorzaak van het onveilige kruispunt. Het plaatsen van tramwaarschuwingslichten alleen zal de verkeersveiligheid op het kruispunt dus niet voldoende vergroten.

Opmerking
Er wordt betwijfeld of het plaatsen van verkeerslichten leidt tot een verkeersveiliger kruispunt, doordat met name kinderen het rode licht negeren.

Landelijk onderzoek heeft aangetoond dat het plaatsen van een verkeerslichteninstallatie leidt tot een afname van het aantal letselongevallen. Het aantal kop-staartbotsingen zou mogelijk wel kunnen toenemen. Dit leidt echter meestal niet tot letselongevallen.

Vraag
Is het mogelijk de verkeersveiligheid op het kruispunt op een andere wijze te vergroten, bv. door het plaatsen van knipperbollen?

Aan de hand van de uitkomst van de AVOC- studie is gekeken naar de volgende alternatieven:
" Accentueren trambaan in groen asfalt; kappen van enkele bomen rond het kruispunt; uitbuigen fiets en voetgangersoversteken
Naast een reductie van het aantal letselongevallen van slechts 50% (bron: AVOC- studie) is gezien de impact op de openbare ruimte dit alternatief niet verder uitgewerkt.

" Aanleg van een rotonde
Dit alternatief reduceert het aantal letselongevallen met 90% (bron: AVOC- studie) maar zal naast verkeerskundige problemen vanwege de trambaan ook een grote impact hebben op de openbare ruimte. De zichtlijn op de Scheveningseweg zal aanzienlijk aangetast worden, ook moet een aantal bomen gekapt worden. Dit alternatief is dan ook niet uitgewerkt, zoals besproken op deze informatiebijeenkomst.
" Plaatsen van verkeerslichten
Het plaatsen van verkeerslichten reduceert het aantal letselongevallen met 80% (bron: AVOC- studie) en heeft de minste impact op de openbare ruimte. De zichtlijn op de Scheveningseweg wordt geen onrecht aangedaan. Daarom is dit alternatief verder uitgewerkt. In dit ontwerp zijn fiets- en voetgangersoversteken uitgebogen en is er naast een linksafverbod op de Scheveningseweg naar de Jacob Catslaan ook een linksafverbod vanuit Scheveningen naar de Ary van der Spuyweg ingesteld.