TERUG

Wat doen B&W om luchtverontreiniging en leefbaarheid in de Archipelbuurt/Willemspark te verbeteren? Niets! Het tegendeel, het wordt zelfs erger!

Inleiding

De aanleiding tot het schrijven van deze nota is het verschijnen van enkele stukken van de gemeente.

Op 27 mei 2008 werden vragen van enkele raadsleden beantwoord over de mogelijkheid om de CentrumRing-noord te verleggen naar het Telderstracé. 2 september volgde een beantwoording op motie 11 over hetzelfde onderwerp. Bovendien verscheen begin september een zogenaamde Préverkenning Internationale Ring Den Haag. Verder moeten bewoners voorbereid zijn, omdat binnenkort de “Haagse Nota Mobiliteit tot 2020” wordt gepubliceerd.

Uit de naam Préverkenning alleen al blijkt, dat de gemeente de besluitvorming over de hoogst noodzakelijke maatregelen voor zich uit schuift. Het is al jaren bekend, dat er ingrijpende maatregelen genomen moeten worden om het verkeer in het centrum-gebied en op de NW-Hoofdroute te verbeteren. Dat blijkt onder meer uit het “Verkeersplan tot 2010”, dat in 2001 werd goedgekeurd door de gemeenteraad. De onmacht en besluiteloosheid van B&W blijkt ook weer uit de Préverkenning. Wellicht wordt de préverkenning gemaakt om grote beslissingen tot over de volgende verkiezingen heen te tillen.

Geheel besluiteloos zijn de bestuurders ook weer niet. In de periode na 2001 is het VCP (Verkeers Circulatie Plan) aan de raad voorgelegd. Het werd, ondanks een heftig verzet van bewoners van Den Haag, georganiseerd in VCP-nee, door B&W doorgedrukt. Zoals iedereen in de stad eigenlijk weet met het belangrijkste doel te kunnen blijven bouwen in het Wijnhavenkwartier. Het bijbehorende promotie-effect was wel dat het milieu van de Veerkades fors minder verontreinigd wordt. Erg vervelend is dat deze vermindering van fijnstof op de Veerkades weer een vermeerdering van fijnstof op andere locaties in de stad betekent. Kortom: politiek geschuif met fijnstof.

In het kader van het VCP wordt ook het doorgaande verkeer over de Mauritskade/Elandstraat beperkt, volgens het VCP slechts in één richting. Wel een schonere gebiedsontsluitingsroute (de Elandstraat/Mauritskade), maar ook nog doorgaand autoverkeer in één richting. Dus nog onvoldoende voor een stadsleefgebied.

Nu zijn de Javastraat en de Laan Copes van Cattenburch aan de beurt. Een schoon milieu waar bewoners, volgens EU-regels en Nederlandse wetgeving, gewoon recht op hebben en niet op juist vuilere lucht.

Wanneer beseffen de bestuurders van deze stad zich dat investeren in de infrastructuur zeker ook betekent investeren in de gezondheid van de bewoners van de stad? De kosten van een goede infrastuctuur zijn hoog, zo ook de kosten van een ongezonde populatie.

De functie van de Laan Copes.

De Laan Copes is destijds aangelegd als wijkontsluitingsweg, voor ontsluiting van Archipelbuurt,  Alexanderkazerne (waar nu het Monchyplein is), en deels van het  Willemspark.

De gemeente heeft deze functie van de Laan Copes ook altijd in ere gehouden. Laatstelijk nog in 2001 werd in de gemeentelijke nota “Verkeersbeleid tot 2010” de Laan Copes genoemd als wijkontsluitingsweg voor de Archipelbuurt, met slechts tijdelijk een functie als centrumring. Die tijdelijkheid is door de gemeenteraad bevestigd middels een unaniem aangenomen motie in 2001 (“zo snel mogelijke functie van ring over te nemen door het Telderstracé.”)

Via het raadsvoorstel VCP van 14 juni 2007 deed B&W een poging de Laan Copes definitief aan te wijzen als CentrumRing.

Wat hebben B&W gedaan met het Verkeersplan tot 2010?

In dit Verkeersplan zijn Stadsleefgebieden getoond, die al in het Verkeersplan van 1990 werden gedefinieerd. De stadsleefgebieden zijn geel gekleurd en rood omrand, zie kaartje hieronder, met de tekst: “Omsloten door de stedelijke hoofdwegen ontstaan de autoluwe stadsleefgebieden”.

Expliciet wordt gesteld, dat doorgaand verkeer tegengegaan dient te worden. De witte wegen in de stadsleefgebieden zijn gebiedsontsluitingswegen. Volgens het Verkeersplan tot 2010 vormt een stadsleefgebied een aaneengesloten gebied met een hoge ruimtelijke kwaliteit, met een betere positie voor de voetganger en de fietser en zo min mogelijk doorgaand autoverkeer. Ruimtelijke kwaliteit impliceert weinig verkeer en geen hinder van files met autoverkeer. Kortom: een ideale doelstelling!

Het centrumgebied is een stadsleefgebied, dat ligt tussen het Telderstracé in het noorden, de Neherkade in het zuiden, Koningin Emmakade in het westen en Raamweg/Koninskade in het oosten. Belangrijke gebiedsontsluitingswegen, dus niet voor doorgaand verkeer, lopen in oost-west-richting: Veerkaden, Mauritskade/Elandstraat, Laan van Meerdervoort/Javastraat, Laan Copes van Cattenburgh/Burgemeester Patijnlaan/Groot Hertoginnelaan.

De Veerkaden en Mauritskade/Elandstraat worden minder met doorgaand verkeer belast, als onderdeel van het VCP. Het doorgaande verkeer in de LvM/Javastraat en de Laan Copes van Cattenburch/Burgemeester Patijnlaan/Groot Hertoginnelaan neemt door het VCP zelfs toe.

Een streep door leefbaarheid en gezondheid in de Archipelbuurt/Willemspark.

De vragen van raadsleden, alsook motie 11, die unaniem werd aangenomen door alle politieke partijen, waren uitingen van bezorgdheid over de gezondheid en leefbaarheid in de Archipelbuurt/Willemspark.

Het huidige college gooit gezondheid (lawaai, NOx, fijnstof, verkeersveiligheid) en leefbaarheid (ook verkeersdrukte!) op één grote fijnstof-hoop en is van plan een stroom extra, doorgaand verkeer te faciliteren.

In de beantwoording van B&W van 27 mei (RIS 154135, behoort op www.denhaag.nl te vinden te zijn) op vragen van enkele politieke partijen, die zich zorgen maken over gezondheid en leefbaarheid van bewoners, staat (citaten staan tussen #): # Om op de CentrumRing extra doorstromingsproblemen in de spitsperioden als gevolg van de invoering van het Verkeerscirculatieplan Centrumgebied te voorkomen, moeten maatregelen worden genomen waarmee de doorstroming ook in de spits wordt bevorderd #.

Dit betekent dus nog meer verkeer, verminderde leefbaarheid en meer verontreiniging, en de luchtverontreiniging is al boven de wettelijk toegestane norm!! Verder is de nieuwe stellingname van B&W in strijd met het goedgekeurde beleid, het Verkeersbeleid tot 2010.

B&W stelt voorts zonder blikken of blozen: # Afgezien van de verkeerskundige onmogelijkheid om de CentrumRing op korte termijn te verleggen van de Laan Copes van Cattenburch naar het Telderstracé (Internationale Ring), is het de vraag of dit in functionele zin wenselijk en zinvol is. De CentrumRing heeft in de stedelijke hoofdstructuur een belangrijke functie voor het ontsluiten van de binnenstad voor bestemmingsverkeer #. En, # Dit leidt tot de conclusie dat de in de motie bedoelde verlegging van de CentrumRing niet het beoogde effect zal opleveren en in functionele zin dan ook niet wenselijk is #.

B&W lijken vergeten te zijn, dat alle politieke partijen de motie hebben ondertekend en dat de gemeenteraad het verkeersbeleidsplan: “Verkeersplan tot 2010” in 2001 hebben aanvaard.

De hoeveelheid doorgaand verkeer over de Laan Copes van Cattenburch is aanzienlijk! Zelf stellen B&W in hun beantwoording van motie 11 (RIS 157453; citaten tussen #): # Van de huidige intensiteiten op de Laan Copes van Cattenburch is 50 tot 70 % bestemmingsverkeer van en naar de direct aanliggende wijken #. Deze cijfers zijn mogelijk exclusief het doorgaande verkeer in de Archipelbuurt/Willemspark door de Javastraat.

In de Préverkenning wordt een intensiteit in motorvoertuigen per etmaal gegeven voor de NW-Hoofdroute op het Telderstracé van 27.000-34.000. Na het VCP is dat voor de Javastraat 18.100 en voor de Laan Copes van Cattenburch/Burgemeester Patijnlaan 23.500, samen 41.600 !  Dit betekent dus een stroom van 30 tot 50% doorgaand verkeer, 12.500 tot 21.000 voertuigen onnodig door ons stadsleefgebied! Het is dan ook logisch dat in de beide relatief smalle straten met hoge bebouwing de luchtverontreiniging hoog is.

Het is onbegrijpelijk dat het brede 4-baans Telderstracé zonder aanzienlijke bewoning minder verkeer te verwerken krijgt , dan de reeds vervuilde smalle en 2-baans Laan Copes van Cattenburch, Burgemeester Patijnlaan, Laan van Meerdervoort en Javastraat, tenzij de gemeente bouwplannen heeft waarvoor het nodig is de vervuiling aan het Telderstracé laag te houden, zodat daar in de toekomst óók meer verkeer overheen kan.

Onveiligheid wordt groter en leefbaarheid wordt minder

Het is al onveilig om de Javastraat en de Laan Copes van Cattenburch/ Burgemeester Patijnlaan over te steken en met een toenemende stroom verkeer wordt het nog gevaarlijker. De leefbaarheid neemt ook af in de Archipelbuurt/Willemspark.

Ook de veiligheid en de leefbaarheid van de wijken langs de NW-Hoofdroute worden verder verslechterd, omdat de scheiding tussen de wijken door de grotere stromen autoverkeer sterker wordt in plaats van minder.

Een politieke draai van 180 graden door B&W.

Er wordt een draai van 180 graden gemaakt ten opzichte van het vigerende Verkeersplan tot 2010, feitelijk was er een verkeersbeleid voor verblijfsgebieden vanaf het Verkeersplan van1990! B&W willen volledig terugkomen op het mijden en terugdringen van het doorgaande verkeer door het stadsleefgebied: Archipelbuurt/Willemspark. Citaat: # Daarnaast is het vanuit functionele optiek ook niet op voorhand wenselijk om de CentrumRing te verleggen naar de Internationale Ring c.q. de Noordwestelijke Hoofdroute #.

Momenteel is de Haagse Nota Mobiliteit in voorbereiding waarin het verkeersbeleid van de gemeente Den Haag tot het jaar 2020 zal worden vastgelegd. Bewoners zullen niet verbaasd zijn, wanneer het autoverkeer vrij baan zal krijgen, door de huidige stadsleefgebieden heen en een nota krijgen voorgeschoteld, waarin de draai van 180 graden wordt bevestigd. B&W heeft de U-bocht al gemaakt.

Is de gemeenteraad, zijn de politieke partijen ook zo flexibel en accepteert de raad een oplossing tegengesteld aan motie 11 en het door hen zelf goedgekeurde “Verkeersplan tot 2010”?

Politiek van het visitekaartje

In de inleiding van de beantwoording van motie 11 stelt B&W: #De binnenstad is op stedelijk, regionaal en nationaal niveau het visitekaartje van onze stad en dat moet ook zo blijven. Om de verblijfs- en milieukwaliteit van de binnenstad te verbeteren wordt doorgaand autoverkeer – verkeer dat daar geen bestemming heeft – uit kwetsbare delen van de binnenstad geweerd. Het Verkeerscirculatieplan Centrumgebied draagt ertoe bij dat dit doorgaand verkeer niet door de binnenstad maar via onder meer de CentrumRing wordt geleid#.

Conclusie B&W wil met de politiek van het visitekaartje de binnenstad, schoon hebben, maar vervuiling  en ongezonde lucht en inferieure leefbaarheid discriminerend verschuiven naar buiten het visitekaartje, B&W wensen de verplaatste vervuiling toe te voegen aan de luchtverontreiniging, die daar al boven de wettelijk toegestane normen ligt. Er wordt een POLITIEK VIEZE EN UITERST KORTZICHTIGE streep gehaald door het stadsleefgebied centrum en in het bijzonder door een gedeelte hiervan, de Archipelbuurt/Willemspark.

Toelichting

Het is een onverantwoordelijke politiek om verontreinigingen te verschuiven naar andere gebieden in de stad.  Verschuiven van vuil en verkeer naar de Archipelbuurt/Willemspark en nog verder naar de NW-Hoofdroute. De bewoners, die langs of in de omgeving wonen van de NW-Hoofdroute hebben ook het wettelijke recht op een schoon milieu, maar hebben ook recht op een goede leefbaarheid. B&W zouden juist verantwoording moeten nemen om radicale en echte oplossingen te vinden om de gezondheid en leefbaarheid wezenlijk te verbeteren. In plaats daarvan lijken B&W de spot te drijven met de gezondheid van burgers en de leefbaarheid buiten de binnenstad, het “visitekaartje” van Den Haag.

Wethouder Smit heeft de burgers van Den Haag met zijn plannen om de luchtverontreiniging terug te dringen een doekje voor het bloeden voor gehouden (Actieplan Luchtkwaliteit).

De wethouder geeft allerminst de hoogste prioriteit aan de gezondheid van de bewoners in Den Haag. Dat blijkt onder meer uit een citaat uit het AD van 1 april 2008 over een contract met de HTM om bussen op aardgas te laten rijden: “Ik ben niet verliefd op aardgas. Het gaat mij erom dat we een zo laag mogelijke uitstoot van schadelijke stoffen in Den Haag hebben. Niet omdat ik het leuk vind, maar omdat ons normen worden voorgeschreven door het rijk. En als ik die niet haal mogen we niet bouwen in de stad”. De wethouder lapt impliciet de gezondheid van de burgers aan zijn laars! Bouwen en auto-bereikbaarheid hebben blijkbaar een grotere prioriteit dan gezondheid.

Regelmatig verschijnen er nieuwe onderzoeksrapporten over de desastreuze gevolgen van fijnstof op de gezondheid. De normen voor PM10 (deeltjes met een diameter kleiner dan 10 micrometer) worden door de EU niet voor niets verder aangescherpt. Het nog fijnere stof PM2,5 blijkt nog veel grotere negatieve gevolgen te hebben en daarvoor worden in Brussel wettelijke normen vastgesteld. Niet alleen longziekten, zoals astma, zijn het gevolg, maar ook hartziekten zijn al vastgesteld. Bij mensen met luchtwegaandoeningen en hart-en vaatziekten verergert chronische blootstelling aan fijnstof hun symptomen en het belemmert de ontwikkeling van de longen bij kinderen!

Ambitieuze plannen van B&W

B&W hebben, behalve het kortzichtige, discriminerende visitekaartje, ambitieuze plannen voor Den Haag. B&W willen nieuwe internationale functies aantrekken, willen van Den Haag en Scheveningen een “Wereldstad aan Zee” maken. Verder willen B&W een 40.000 woningen bouwen, die de hoogte in moeten.

Als gevolg van deze ambities zal het autoverkeer verder toenemen, door de Archipelbuurt/Willemspark en over de NW-Hoofdroute. Het gereedkomen van de A4 in Midden-Delfland zal in de nabije toekomst een verdere toestroom van verkeer over de NW-Hoofdroute geven.

De politiek zal zich wel, met deze ambitieuze plannen, de vraag moeten stellen of de gezondheid van de bewoners van Den Haag niet moet prevaleren boven het vol bouwen van de stad. Anders gesteld gaat de infrastructuur niet voor de plannen van wethouder Norder. B&W kunnen wel meer inwoners willen trekken naar de stad met zijn woontorens en wellicht zitten deze hoog genoeg om geen last te hebben van het fijnstof, maar de gevolgen van het handelen van B&W zijn slecht voor de gezondheid van erg veel bewoners.

Een praktische oplossing voor de Archipelbuurt.

Zoals in de afdoeningsnota aangegeven, is van het autoverkeer door de Laan Copes 50%-70% bestemmingsverkeer. Dit betekent dat 30%-50% geen bestemmingsverkeer is, dus doorgaand verkeer is. Een praktische oplossing is het actief omleiden van het verkeer over het Telderstracé. Ook nu al is het beter om het doorgaande verkeer van Laan Copes en Javastraat, dit extra verkeer, over het Telderstrace te leiden. Dit tracé bestaat uit vier rijstroken en heeft een zeer breed profiel (dus de viezigheid verwaait). Er gaat minder verkeer over dan over de Laan Copes en Javastraat, en er wonen minder mensen. Dit lost het milieuprobleem op voor Javastraat en Laan Copes. Het milieuprobleem kan niet onder het tapijt worden geschoven. De bewoners hebben recht op een schoon milieu en de gemeente geeft zelf aan, dat er een probleem is. De gemeente dient het verleggen van de Centrumring naar het Telderstracé, als korte termijn oplossing, te implementeren. 

Door het verleggen van de Centrumring wordt ook de leefbaarheid verbeterd.

Verder dient de gemeente serieus te overwegen het autoverkeer terug te dringen door het parkeren in het  noordwestelijke deel van de stad voor forensen en bezoekers te bemoeilijken door parkeerbeperkingen in te voeren.

Uiteindelijk is er maar één structurele oplossing, die gerealiseerd dient te worden vóórdat de gemeente verder gaat met zijn ambitieuze bouwplannen en dat is de oplossing, die in de volgende paragraaf is beschreven.”

De oplossing is investeren in de infrastructuur: ondertunneling van de NW-Hoofdroute

Er is maar één oplossing, de enige oplossing voor  de lange termijn. Dat is een tunnel onder de NW-Hoofdroute met enkele aansluitingen aan de bestaande NW-Hoofdroute.

In het belang van de gezondheid en leefbaarheid van zeer grote aantallen bewoners, maar ook voor een beter verlopend autoverkeer is ondertunneling van NW-Hoofdroute noodzakelijk. Het autoverkeer zal over vier extra rijstroken beschikken, vier plus de huidige 2 tot 4 bestaande rijstroken van de NW-Hoofdroute! Natuurlijk zullen extra maatregelen in de tunnel moeten worden aangebracht om luchtverontreiniging te beperken.

Ondertunneling, een haalbare oplossing.

Het boren van een tunnel is natuurlijk wel ambitieus, maar er is geen plaats voor een andere weg, dan een tunnel. Een NWH-tunnel is totaal ongeveer drie keer zo lang als de Hubertustunnel. De kosten voor de Hubertustunnel bedragen(150 miljoen euro, exclusief overschrijding). Een NWH-tunnel zal wellicht een €600-700 miljoen kosten.

Dat is veel geld, maar dat is relatief! Zeker wanneer het om de gezondheid van tienduizenden bewoners gaat.

Een mogelijkheid voor B&W is projectontwikkelaars mee te laten betalen, bijvoorbeeld € 10.000  per nieuw te bouwen woning ( naar model van de Taskforce Bedrijventerreinen van oud-wethouder Noordanus). Dat levert al € 400 miljoen op.

Het aanleggen van een tunnel zou mogelijk in twee trajecten kunnen worden aangelegd. De kosten zullen daardoor wel hoger zijn en een groot nadeel is verder, dat de overlast tijdens de bouw veel langer zal duren. Belangrijker voor B&W is, dat de ambitieuze bouwplannen langer zullen moeten worden uitgesteld.

Gemeenteraadsverkiezingen, bewoners stem voor je gezondheid en die van je kinderen

Haagse politici: de kost gaat voor de baat! Eerst de infrastructuur op orde, eerst een tunnel, pas daarna   ambitieuze plannen! Alle politieke partijen moeten kleur bekennen, dienen aan gezondheid van de bewoners te denken, dienen te denken aan de leefbaarheid in Den Haag. En dus niet politiek af te wachten tot de wal het zieke schip gaat keren.

De gemeenteraadsverkiezingen zijn over anderhalf jaar. De stadsleefgebieden moeten niet verdwijnen, maar moeten gewoon beleid blijven. Maar wel beleid, dat krachtdadig moet worden uitgevoerd door het stadsbestuur! Leefbaarheid en gezondheid dienen een zeer hoge prioriteit te krijgen. Daarom dient de ondertunneling van de NW-Hoofdroute de hoogste prioriteit te krijgen.

Nu al zouden de Haagse politieke partijen hun verkiezingsprogramma's moeten aanpassen en concreet moeten invullen op het gebied van gezondheid en leefbaarheid.

Wie in Den Haag zou er op een partij stemmen, die de gezondheid van de bewoners niet serieus neemt en die de leefbaarheid niet verbetert, maar zelfs toestaat dat deze slechter worden? Wat er nu gebeurt is een grof schandaal.

Den Haag, 24 september 2008

Wybe Taekema,

voorzitter van de Bewonersorganisatie Archipelbuurt & Willemspark